5, ఏప్రిల్ 2026, ఆదివారం

గర్భవతి మరియు భర్త పాటించవలసిన నియమాలు

ధర్మశాస్త్ర గ్రంథాలైన ధర్మసింధు, నిర్ణయసింధు వంటి మూలాలను అనుసరించి,  గర్భిణీ మరియు గర్భిణీ పతి ధర్మాలను క్రింద వివరించడమైనది.

గర్భిణీ ధర్మములు (నియమావళి)
గర్భధారణ అనేది ఒక పవిత్రమైన యజ్ఞం వంటిది. శిశువు యొక్క శారీరక, మానసిక వికాసం తల్లి అలవాట్లపైనే ఆధారపడి ఉంటుందని శాస్త్రం చెబుతోంది.

నిషిద్ధ కర్మలు (చేయకూడనివి):
 ప్రయాణాలు:ఏనుగులు, గుర్రాలు, బండ్లు వంటి వాహనాలు ఎక్కరాదు. ఎత్తుపల్లాలు ఉన్న ప్రదేశాలు, మేడలు ఎక్కడం వంటివి పరిహరించాలి. ముఖ్యంగా 4, 6, 8 నెలల్లో ప్రయాణాలు నిషేధం. అందులోనూ 6వ మాసం అత్యంత ప్రమాదకరం.
 శారీరక శ్రమ: పరిగెత్తడం, మిక్కిలి భారమైన పనులు చేయడం, ఎల్లప్పుడూ పడుకుని ఉండటం (అతినిద్ర) పనికిరాదు.
 ఆహార నియమాలు: అతి వేడి, అతి శీతల పదార్థాలు, అజీర్ణాన్ని కలిగించేవి, అతిగా పులుపు ఉన్న వస్తువులు భుజించరాదు. సంధ్యా సమయాల్లో భోజనం చేయరాదు.
 మానసిక స్థితి: కలహించడం (గొడవలు), ఏడవడం (శోకం), భయం కలిగించే పనులు చేయరాదు. అమంగళకరమైన మాటలు మాట్లాడటం, వికటంగా నవ్వడం మానుకోవాలి.
 ఇతరములు: ఒంటరిగా పాడుబడిన ఇళ్లలో ఉండటం, చెట్ల కింద నిలబడటం, గోళ్లతో నేలపై గీతలు గీయుట, జుట్టు విరబోసుకోవడం వంటివి చేయరాదు.
విహిత కర్మలు (ఆచరించవలసినవి):
 అలంకరణ: ఎప్పుడూ శుచిగా ఉండాలి. పసుపు, కుంకుమ, కాటుక, తాంబూలం, మంగళాభరణాలను ధరించి నిత్య సుమంగళిలా ప్రసన్నంగా ఉండాలి.
 రక్షణ: గర్భ రక్షణ కోసం పవిత్రమైన మంత్రాలతో కూడిన రక్ష రేకులు, పుష్ప మాలికలు, గంధం ధరించాలి.
 దైవచింతన: దాన ధర్మాలు చేయడం, అత్తమామలను గౌరవించడం, పురాణ పఠనం వంటివి చేస్తూ మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవాలి.

సూతికా గృహ విశేషాలు
ప్రసవం కోసం నిర్దేశించిన గృహాన్ని 'సూతికా గృహం' అంటారు. దీని గురించి నిర్ణయసింధువులో ఇలా వివరించబడింది:
 దిశ: సూతికా గృహం గృహానికి నైరుతి (నిర్ ఋతి) భాగంలో ఉండాలి.
 సామగ్రి: రక్షణ కోసం ఆయుధాలు, అగ్ని, కుంభాలు, దీపాలు సిద్ధంగా ఉండాలి.
 ప్రవేశ కాలం: సాధారణంగా రోహిణి, మృగశిర, పుష్యమి వంటి శుభ నక్షత్రాల్లో ప్రవేశించాలి. కానీ, ప్రసవ వేదన మొదలైతే ముహూర్తంతో నిమిత్తం లేకుండా వెంటనే ప్రవేశించాలని వశిష్ఠ మహర్షి వచనం.
శ్లో|| ప్రవ్యక్త గర్భావనితా భవేన్మాస త్రయాత్పరం |
షణ్మాసా త్పరతః సూతిః నవమే రిష్ట వాసినీ ||

భావం: మూడు నెలల తర్వాత గర్భం స్పష్టమవుతుంది. ఆరు నెలల తర్వాత ఎప్పుడైనా ప్రసవం జరగవచ్చు (ముందస్తు ప్రసవం), కానీ తొమ్మిదవ నెలలో ప్రసవ గృహ వాసం తప్పనిసరి.

గర్భిణీ పతి ధర్మములు (భర్త పాటించవలసినవి)
భార్య గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు భర్త ప్రవర్తన శిశువుపై ప్రభావం చూపుతుంది. అందుకే భర్తకు కొన్ని కఠిన నియమాలు విధించబడ్డాయి.
శ్లో|| గర్భిణీ వాంఛితం ద్రవ్యం తస్యై దద్యాద్యథోచితం |
సూతే చిరాయుషం పుత్రమన్యథా దోషమర్హతి ||
భావం: గర్భిణీ స్త్రీ కోరిన కోరికలను (ధర్మానికి విరుద్ధం కానివి) భర్త వెంటనే తీర్చాలి. అలా చేయడం వల్ల చిరంజీవి అయిన పుత్రుడు కలుగుతాడు. ఆమె కోరికలను నిర్లక్ష్యం చేస్తే గర్భస్థ శిశువుకు లోపాలు కలిగే ప్రమాదం ఉంది.

భర్త చేయకూడని పనులు:
 నిషిద్ధ స్నాన, ప్రయాణాలు: సముద్ర స్నానం చేయరాదు. విదేశీ ప్రయాణాలు, పర్వతారోహణ, నౌకాయానం (పడవ ప్రయాణం) చేయరాదు.
 హింస: చెట్లు నరకడం వంటి పనులు చేయరాదు. యుద్ధాల్లో పాల్గొనకూడదు.

 శుభ/అశుభ కార్యాలు: గృహారంభం, శంకుస్థాపన, వాస్తు కర్మలు చేయరాదు. శవాన్ని మోయడం లేదా స్మశానానికి వెళ్లడం (ప్రేతకర్మలు) చేయకూడదు.

 శారీరక నియమాలు: భార్యకు ఏడవ నెల వచ్చినప్పటి నుండి భర్త క్షౌర కర్మ (జుట్టు కత్తిరించుకోవడం), మైథునం (సంభోగం) పూర్తిగా విడిచిపెట్టాలి.
 విశేషం: తల్లిదండ్రుల మరణం వంటి అనివార్య పరిస్థితుల్లో అంత్యక్రియలు చేయవచ్చు. కానీ సాధారణ పిండ ప్రదానాలు, తీర్థయాత్ర శ్రాద్ధాలు నిషిద్ధం.
ఈ ధర్మాలన్నీ గర్భిణీ స్త్రీ ఆరోగ్యంతో పాటు, పుట్టబోయే బిడ్డకు తేజస్సును, ఆయుష్షును ప్రసాదిస్తాయని ధర్మశాస్త్ర నిర్ణయం.

3, ఏప్రిల్ 2026, శుక్రవారం

నక్షత్ర ఆధారిత విషఘడియలు(వర్ఝ్యం) మరియు అమృతకాలం

నక్షత్ర ఆధారిత విషఘడియలు(వర్జ్యం)

ప్రతీ నక్షత్ర సమయంలో ఒక వదిలిపెట్టవలసిన (వర్ఝ్య) సమయము, ఒక అమృత తుల్య(మంచి) సమయము ఉంటాయి. 

నక్షత్రంలోని
"విష ఘడియలనే" మనం సామాన్య వ్యవహారంలో "వర్జ్యం" (త్యాజ్యం) అని పిలుస్తాము. 

చంద్రుడు ఒక నక్షత్రం పై సంచరించే కాలం ఖచ్చితంగా ఇంత నిర్ణీతంగా ఉండదు. ప్రతీ నక్షత్రానికి ఈ సమయాలలో వ్యత్యాసం ఉంటుంది. ఉజ్జాయింపుగా 22 గం నుంచి 26గం. వరకూ కూడా ఒక్కో నక్షత్ర సమయం ఉండవచ్చు.

మనం లెక్కకట్టడం కోసం ఉదాహరణగా 24 గంటలు (60ఘడియలు) ఉంటుంది అని తీసుకుందాము. 

ప్రతి నక్షత్రానికి 60 ఘడియల కాలం (ఒక రోజు) ఉంటుందని ప్రామాణికంగా తీసుకుంటే, అందులో ఒక నిర్ణీత ఘడియ నుండి ప్రారంభించిన తర్వాత 4 ఘడియల కాలాన్ని (అంటే 1 గంట 36 నిమిషాలు) "విష ఘడియలు" లేదా "వర్జ్యం" అంటారు. ఈ సమయంలో ఏ శుభకార్యమూ చేయకూడదు.

1. ఏ నక్షత్రానికి ఎన్నవ ఘడియ విష ఘడియ? (నక్షత్ర త్యాజ్య ప్రమాణం)

ముహూర్త చింతామణి మరియు ఇతర జ్యోతిష్య గ్రంథాల ప్రకారం 27 నక్షత్రాలకు వర్జ్యం ప్రారంభమయ్యే ఘడియలు ఇక్కడ ఉన్నాయి: 

ఇప్పుడువిష ఘడియ ప్రారంభంఇప్పుడువిష ఘడియ ప్రారంభం
అసువి50ఇప్పుడు20
భరణి24వర్తనం18
కృత్తిక30విశాఖ14
రోనాని40అనూరాధ10
మృగశిర14జెన్ ప్స్14
ప్రవీణ్11మూల56
పురివ్30ధనభంగం24
రుయ్మి20ఆరహస్య20
ఐఎస్ఎల్32ಪ್ಯಾಗಿ10
మఖ30ధనినక్రియలు10
ఎమ్ యు జి న్యా20శతప్రసరణ18
ఉత్తర18పూర్వాభాద్ర16
హా22ఉత్తరాభాద్ర24
రేవతి30రోహిణి (పునరుక్తి కాదు)-

2. వర్జ్యం (విష ఘడియలు) లెక్కించే విధానం - సరైన గణితం

ఒక నక్షత్రం ఎప్పుడూ ఖచ్చితంగా 60 ఘడియలు ఉండదు. అది పెరగవచ్చు లేదా తగ్గవచ్చు. కాబట్టి ఆ రోజు ఉన్న నక్షత్ర ప్రమాణాన్ని బట్టి మనం నిష్పత్తి (Proportion) లెక్కించాలి.

సూత్రం:

$$\text{విష ఘడియ ప్రారంభం} = \frac{\text{ఆ రోజు నక్షత్ర కాలం (ఘడియల్లో)}}{60} \times \text{పట్టికలోని సంఖ్య}$$
  1. ఆ రోజు అశ్విని నక్షత్రం మొత్తం 56 ఘడియలు మాత్రమే ఉందనుకుందాం.

  2. అప్పుడు గణితం: $(56 / 60) \times 50 = 46.66$ ఘడియలు.

  3. అంటే అశ్విని నక్షత్రం ప్రారంభమైన సమయం నుండి 46 ఘడియల 40 విఘడియల తర్వాత వర్జ్యం ప్రారంభం అవుతుంది.

  4. అక్కడి నుండి 4 ఘడియల కాలం (1 గంట 36 నిమిషాలు) వర్జ్యం ఉంటుంది.

  5. ఆ 4 ఘడియలు ముగిసిన వెంటనే అమృతకాలం ప్రారంభమవుతుంది.


అమృతకాలం (Nakshtra Amritakala)

వర్జ్యం ముగిసిన వెంటనే వచ్చే 4 ఘడియల కాలమే అమృతకాలం.ఇది నక్షత్రం యొక్క మొత్తం కాలం (నక్షత్ర త్యాజ్య కాలం) మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.ప్రతి నక్షత్రానికి ఒక నిర్ణీతమైన "విష ఘడియలు" (త్యాజ్యం) ఉంటాయి. నక్షత్రం ప్రారంభమైన సమయం నుండి ఈ విష ఘడియలు లెక్కించి, ఆ సమయం ముగిసిన తర్వాత వచ్చే 4 ఘడియల కాలాన్ని (అంటే 1 గంట 36 నిమిషాలు) 'అమృతకాలం' అంటారు.

గణితం: వర్జ్యం ముగింపు సమయం + 4 ఘడియలు = అమృతకాలం.

  • విశేషం: ఇది నక్షత్రం మీద ఆధారపడుతుంది కాబట్టి రోజురోజుకూ మారుతుంటుంది. కొన్ని రోజుల్లో అమృతకాలం పగలు రావచ్చు, కొన్ని రోజుల్లో రాత్రి రావచ్చు, కొన్నిసార్లు అసలు రావచ్చు.

గర్భవతి మరియు భర్త పాటించవలసిన నియమాలు

ధర్మశాస్త్ర గ్రంథాలైన ధర్మసింధు, నిర్ణయసింధు వంటి మూలాలను అనుసరించి,  గర్భిణీ మరియు గర్భిణీ పతి ధర్మాలను క్రింద వివరించడమైనది. గర్భిణీ ధర్మ...